Beschrijving
De Atlantische makreel (Scomber scombrus) is een gestroomlijnde, middelgrote vis met een blauwgroene rug, zilverkleurige flanken en donkere strepen die als vingerafdrukken over zijn lijf lopen. Het is een vis die snelheid ademt; gebouwd voor het open water, zonder zwemblaas, zodat hij constant in beweging blijft.
Zijn vlees is stevig, vet en romig van textuur – een combinatie die hem ideaal maakt voor de grill of rookoven. De smaak is uitgesproken en krachtig, maar nooit zwaar. De huid glanst als gepolijst staal, de geur doet denken aan een frisse zeebries. Cor zegt vaak lachend tegen klanten: “Als hij naar zee ruikt in plaats van naar vis, dan weet je dat hij goed is.”
Habitat en Verspreiding
Makreel leeft in grote scholen in de noordelijke Atlantische Oceaan, van Noorwegen tot Portugal. In de zomer trekt hij richting de kust om te jagen op sprot, haring en garnalen. Wanneer het water afkoelt, zakt hij naar diepere lagen. Nederlandse vissers vangen makreel vooral in de Noordzee en rond Schotland, waar de stroming sterk is en het water rijk aan voedsel.
Makrelen zijn echte trekvissen: ze volgen de temperatuur en het plankton. Daardoor verschuift hun verspreiding elk jaar iets, wat het werk van de vissers spannend houdt. Dankzij goed visserijbeheer blijft de populatie stabiel en duurzaam.
Vangstmethoden en Duurzaamheid
De meeste makreel wordt gevangen met ringzegens (purse seines). Hierbij wordt een groot net rond een school uitgezet dat de vissen omsluit zonder de bodem te raken. Deze methode is efficiënt en milieuvriendelijk. Een kleiner deel komt van lijnvangst, waarbij elke vis met de hand wordt binnengehaald – een ambachtelijke techniek die topkwaliteit oplevert.
Makreel met het MSC-keurmerk komt uit visserijen die aan strenge eisen voldoen voor visstand, milieu en bijvangst. Bij Vislokaal kiezen we uitsluitend voor betrouwbare leveranciers met korte ketens. Zo weet je precies waar je vis vandaan komt – een principe dat Cor al sinds zijn tijd op de afslag in IJmuiden hooghoudt.
Seizoen en Beschikbaarheid
De beste makreel eet je tussen mei en oktober. In deze maanden is de vis vet, vol en sappig. Het vet zorgt voor smaak én houdt het vlees mals tijdens bereiding. In de winter wordt makreel magerder en daardoor ideaal om te roken.
In de zomermaanden zie je vaak hele makrelen op de BBQ liggen: de huid knispert, het vet druppelt zachtjes op de kolen en vult de lucht met de geur van zee en rook. Wie liever binnen kookt, vindt in de herfst en winter gerookte makreel of diepvriesfilets van topkwaliteit – het hele jaar door een gezonde keuze.
Smaakprofiel
Makreel heeft een volle, vette en lichtzilte smaak met een zachte, bijna romige structuur. De smaak is dieper dan die van zalm, maar frisser dan tonijn. Rauw (zoals in Japanse saba sushi) proef je zijn pure, zilte kracht. Gerookt krijgt hij een nootachtig, hartig karakter.
De stevige textuur maakt hem veelzijdig: koud in salade, warm uit de pan of subtiel in een pasta. Cor vergelijkt het vaak met kaas: “Een goede makreel is net oude kaas – krachtig, maar met finesse.”
Voedingswaarde
Makreel is rijk aan eiwitten, omega-3 vetzuren en essentiële vitaminen en mineralen. Per 100 gram bevat makreel ongeveer:
| Voedingsstof |
Hoeveelheid |
| Energie |
205 kcal |
| Eiwit |
19 g |
| Vet |
13 g |
| Omega-3 |
2,5 g |
| Vitamine B12 |
8,7 µg |
| Fosfor |
250 mg |
Rijk aan eiwitten en omega-3 – goed voor hart, spieren en concentratie.
Makreel is daarnaast een bron van vitamine D en selenium, beide belangrijk voor het immuunsysteem. Door zijn natuurlijke vetgehalte vult hij goed, zonder zwaar te vallen.
Culinaire Toepassingen en Recepten
Makreel is een droom voor iedere thuiskok. Zijn vet maakt hem vergevingsgezind: hij droogt niet snel uit en barst van smaak.
- Gerookte makreel op roggebrood met citroen en zwarte peper.
- Makreelsalade met appel, dille, yoghurt en mosterd.
- Gegrilde makreel met knoflookboter en peterselie.
- Makreelpasta met kappertjes, tomaat en citroenrasp.
- Makreel uit de oven met venkel, witte wijn en olijven.
Inspiratie uit de wereldkeuken: In Japan wordt makreel vaak gegrild met miso en sake; in Portugal bakken ze hem met citroen en paprika. Probeer ook eens een makreel-taco met avocado en limoen – een verrassend frisse combinatie.
Tip van Cor: “Makreel heeft al zoveel smaak dat je niet hoeft te overdrijven. Laat de vis het werk doen.”
Interessante Feiten
- Makreel is een van de snelste vissen van de Noordzee (tot 70 km/u).
- Hij heeft geen zwemblaas, waardoor hij voortdurend moet zwemmen.
- In Japan is makreel (saba) een symbool voor doorzettingsvermogen.
- Vroeger werd makreel vaak door vissers zelf gegeten – het vet gaf energie voor lange dagen op zee.
- Gerookte makreel werd in houten kisten per trein naar het binnenland gebracht – een vroege vorm van ‘koeltransport’.
Cor herinnert zich nog hoe zijn vader in Bilthoven gerookte makreel verkocht: “De geur van de rookoven trok de hele straat door. Niemand liep voorbij zonder even te kijken.”
Koopgids
Een verse makreel herken je direct:
- Ogen helder en bol.
- Huid glanzend, zonder droge plekken.
- Geur fris en zoutig, nooit scherp.
Bewaar verse makreel gekoeld bij 0–4 °C en verwerk hem binnen twee dagen. Voor langere houdbaarheid kun je hem invriezen – luchtdicht verpakken en langzaam ontdooien in de koelkast. Gerookte makreel blijft in de koelkast vier dagen goed, maar is het lekkerst binnen 48 uur.
Extra tip van Cor: “Bewaar makreel nooit open in de koelkast. Het vet neemt geuren op – en je wil dat hij naar zee ruikt, niet naar uiensoep.”
Koop verse makreel direct bij Vislokaal – vers uit de Noordzee en gekoeld bezorgd in Nederland en België.
Bereidingstechnieken
Makreel kan op verschillende manieren worden bereid. Hier is een overzicht:
| Methode |
Tijd |
Temperatuur / Tip |
| Grillen |
6–8 min per zijde |
Hete grill, licht inwrijven met olie |
| Bakken |
5–7 min per zijde |
180 °C, voor een krokante huid |
| Oven |
20 min |
200 °C, gevuld met citroen en kruiden |
| Stomen |
10–12 min |
Zacht, behoudt omega-3 en structuur |
| Pocheren |
8–10 min |
In court-bouillon met witte wijn en laurier |
Makreel is gaar als het vlees gemakkelijk loskomt van de graat en melkachtig wit is. Laat hem na bereiding een minuut rusten voor het serveren.
FAQ
Snijd de buik open van staart tot kop, verwijder ingewanden en spoel de holte onder koud water. Dep droog met keukenpapier. Voor filets: snijd langs de ruggengraat en trek de graat eruit.
Vers: maximaal twee dagen gekoeld. Gerookt: drie tot vier dagen in luchtdichte verpakking. Invriezen kan drie maanden. Laat bevroren makreel langzaam ontdooien.
Ja, makreel bevat veel omega-3-vetzuren, vitamine B12 en D. Deze voedingsstoffen ondersteunen hart, hersenen en immuunsysteem.
Ja, verpak hem luchtdicht en consumeer binnen drie maanden. Ontdooi langzaam in de koelkast voor de beste structuur.
Makreelsalade met appel en yoghurt, een romige makreelspread met roomkaas, of een warme pasta met spinazie en citroen.